Od 13 listopada operatorzy dronów eksploatujący bezzałogowe statki powietrzne o wadze przekraczającej 0,25 kg zostali objęci obowiązkiem posiadania ubezpieczenia OC. Obowiązek ten został wprowadzony znowelizowaną ustawą Prawo lotnicze, która weszła w życie 27 lutego 2025 r., ale dopiero Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 24 października 2025 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora systemu bezzałogowego statku powietrznego, określiło szczegółowe przepisy regulujące to ubezpieczenie.

Zapraszam do zapoznania się z resztą artykułu, w którym w przystępnej formie pytań i odpowiedzi, dostaną Państwo wszystkie niezbędne informacje dotyczące obowiązkowej polisy OC operatorów dronów.

W pierwszej kolejności warto ustalić rzecz najistotniejszą, która zmienia nieco dotychczasowy porządek rzeczy. Nowe prawo obejmuje obowiązkiem ubezpieczenia OC operatorów systemów BSP – nie pilotów BSP. Do tej pory w Polsce ubezpieczenia OC nie były wymagane prawnie do pewnej wagi drona (konkretnie: do 20 kg, o czym więcej napisałem nieco dalej) co zarazem nie przeszkadzało w oferowaniu na rynku ubezpieczeniowym produktów dedykowanych dla pilotów dronów.

Nowe prawo stanowi o obowiązkowym ubezpieczeniu operatora systemu bezzałogowego jako organizatora całej operacji, który może być zarazem pilotem BSP (jako osoba fizyczna), ale może też być firmą, organizacją, instytucją o osobowości prawnej, która do wykonania lotów dronami zatrudnia osoby fizyczne – pilotów BSP. Zatem obecny obowiązek posiadania ubezpieczenia OC tyczy się bardziej organizatorów operacji niż samych pilotów i to organizator (operator systemu BSP) powinien objąć ubezpieczeniem swoich pilotów.

Przejdźmy teraz do odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące nowego obowiązku ubezpieczenia OC.

Czy ubezpieczenie OC operatora drona jest obowiązkowe?

Ubezpieczenie OC operatora drona (formalnie: systemu bezzałogowego statku powietrznego) jest obowiązkowe od 13 listopada w Polsce dla operatorów użytkujących drony o wadze od 0,25 kg do 20 kg – taki przedział został określony we wspomnianej we wstępie znowelizowanej ustawie Prawo lotnicze (Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw). Co ważne, obowiązek ten wcale nie kończy się na wadze BSP równej 20 kg. Operatorów dronów, których masa przekracza 20 kg, obowiązek posiadania polisy OC obejmuje wciąż i zarazem od dawna, ponieważ został wprowadzony ogólnoeuropejskim Rozporządzeniem (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wymogów w zakresie ubezpieczenia w odniesieniu do przewoźników lotniczych i operatorów statków powietrznych.

Podsumowując:

• w Polsce od 13 listopada 2025 r. obowiązek ubezpieczenia obejmuje operatorów użytkujących BSP o wadze od 0,25 kg do 20 kg
• w całej Europie obowiązek ubezpieczenia operatorów dronów o masie przekraczającej 20 kg wynika z Rozporządzenia (WE) nr 785/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Warto również zdawać sobie sprawę z faktu, że ubezpieczenie operatorów dronów o wadze poniżej 20 kg może obowiązywać również w innych państwa UE, może mieć różny zakres dolnej wagi, inne sumy gwarantowane i warunki samego ubezpieczenia w porównaniu do polskich regulacji. Obowiązkiem operatora systemów BSP jest zawsze zapoznanie się z lokalnymi warunkami legislacyjnymi dotyczącymi ubezpieczenia w danym kraju.

Czy przewidziano karę za brak ubezpieczenia?

Kara za brak ubezpieczenia OC została wprowadzone poprzez Art. 209o ust. 3 znowelizowanej ustawy Prawo lotnicze, którego treść brzmi:

3. Podmiot, który nie zawarł umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o której mowa w art. 209 ust. 1a, podlega karze pieniężnej w wysokości 4000 zł.

Jest więc to administracyjna kara finansowa nakładana na operatora przez urząd (ULC) w wyniku kontroli przeprowadzonej np. na miejscu operacji.

Co obejmuje nowa polisa OC? Jakiego rodzaju szkody są objęte tym ubezpieczeniem?

Zgodnie z paragrafem 2 ust. 1 rozporządzenia regulującego kwestie ubezpieczenia OC dla operatorów dronów:

Ubezpieczeniem OC jest objęta odpowiedzialność cywilna operatora systemu bezzałogowego statku powietrznego użytkującego bezzałogowy statek powietrzny o masie startowej od 0,25 kg do 20 kg za szkody powstałe w związku z wykonywanymi w okresie ubezpieczenia operacjami z użyciem bezzałogowego statku powietrznego.

Polisa obejmuje zatem wyłącznie szkody powstałe w związku z wykonywanymi operacjami z użyciem dronów o masie od 0,25 kg do 20 kg. Co w przypadku dronów o masie niższej niż 0,25 kg? Firmy ubezpieczeniowe najczęściej oferują osobne ubezpieczenia obejmujące tę kategorię wagową, choć nie są one obowiązkowe.

W ust. 2 tego samego paragrafu (2) rozporządzenia znajdziemy również zapis:

 Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody w zakresie, o którym mowa w ust. 1, bez możliwości umownego ograniczenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.

Zakłady ubezpieczeń nie mogą zatem na mocy niniejszego rozporządzenia ograniczać swojej odpowiedzialności do wypłaty polisy, natomiast stosowane są liczne wyłączenia, o których również warto wiedzieć i które omówiłem poniżej.

Kiedy polisa OC operatora drona może nie zadziałać?

Największą bolączką nowego rozporządzenia regulującego kwestie obowiązkowych ubezpieczeń OC (dla przypomnienia: Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 24 października 2025 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej operatora systemu bezzałogowego statku powietrznego) jest ust. 3 paragrafu 2, w którym zostały zawarte wyłączenia dla ubezpieczenia. W związku z zapisami tej części rozporządzenia, ubezpieczenie OC nie obejmie szkód:

• powstałych w wyniku wykonywania operacji z użyciem bezzałogowego statku powietrznego bez dokumentu, o którym mowa w art. 156p ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, po jego cofnięciu lub zawieszeniu;
• polegających na zapłacie kar umownych;
• powstałych wskutek działań wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a także aktów terroru;
• powstałych wskutek wykonywania operacji z naruszeniem przepisów prawa krajowego, wspólnotowego lub międzynarodowego dotyczącego zasady wykonywania operacji z wykorzystaniem systemu bezzałogowego statku powietrznego;
• jądrowych lub z nimi związanych;
• polegających na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.

Punkt pierwszy obejmuje przypadki wykonywania operacji dronami przez pilota, który nie ma wymaganych uprawnień pilota BSP (art. 156p ust. 1 ustawy zawiera informacje dot.  dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji pilota bezzałogowego statku powietrznego). Z kolei punkt 4 zawiera zapis o niewypłacalności odszkodowania w przypadku wykonywania operacji z naruszeniem jakichkolwiek innych przepisów prawa dotyczącego zasad wykonywania operacji z użyciem dronów.

W konsekwencji obydwa zapisy tworzą sytuację, w której np. osoba poszkodowana w wyniku uderzenia dronem nie dostanie  zadośćuczynienia od zakładu ubezpieczeń, jeżeli operacja z użyciem drona była jakkolwiek niezgodna z prawem lotniczym. Poszkodowany musi wtedy dochodzić swoich praw na drodze sądowej bezpośrednio od operatora systemu BSP.

Kiedy polisa OC musi zostać zawarta przez operatora? Czy musi zostać zachowana ciągłość ubezpieczenia?

Prócz przytoczonego już aspektu wagi użytkowanego BSP, znaczenie ma również sam czas realizacji operacji z użyciem BSP. Zgodnie z rozporządzeniem, operator systemu BSP jest zobowiązany posiadać polisę OC na minimum dzień przed planowanymi operacjami i oczywiście w trakcie operacji. Ubezpieczenie to nie ma zatem charakteru stałego (jak w przypadku ubezpieczeń OC na auta), a operator nie musi być ubezpieczony przez cały czas, w którym nie przeprowadza i nie planuje przeprowadzać operacji z użyciem dronów. Nie musi zachodzić również warunek ciągłości posiadania polisy OC, co wynika z powyższego.

Jaka jest różnica między OC pilota a OC operatora drona?

Dostępne do niedawna polisy OC pilotów dronów były popularnymi produktami ubezpieczeniowymi, z których korzystało wielu posiadaczy dronów. Swoim zakresem chroniły one bezpośrednio osoby wykonujące lot dronem i tym samym zabezpieczały je od kosztów ewentualnych błędów w pilotażu lub sytuacji losowych.

Nowe polisy OC obejmują swoim zakresem całość planowanej i realizowanej operacji – nie tylko sam moment wykonania lotu BSP i jest to zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma produktami. Warto jednak wczytać się w szczegóły każdej oferty ubezpieczeniowej, bowiem różne zakłady ubezpieczeń mogą uwzględniać w szczegółach różne sytuacje związane z realizacją operacji z użyciem dronów.

Co do zasady i zgodnie z zapisem rozporządzenia, „ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody w związku z wykonywanymi w okresie ubezpieczenia operacjami z użyciem bezzałogowego statku powietrznego” i ten zakres nie może być ograniczany. Jak zwykle „diabeł tkwi w szczegółach”, z którymi zawsze należy się zapoznać w ogólnych i szczegółowych warunkach umowy ubezpieczenia.

Treść rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki, o którym była tutaj mowa, zmieścił się zaledwie na jednej stronie dokumentu, a operacje z użyciem systemów BSP są bardzo zróżnicowane i obejmują swoim zakresem wiele aspektów, których to rozporządzenie nie uwzględnia.

Co może być ważne dla operatorów systemów BSP: zarówno Urząd Lotnictwa Cywilnego jak i Ministerstwo Infrastruktury na posiedzeniu podkomisji sejmowej ds. lotnictwa cywilnego z 5 grudnia 2025 r. zadeklarowały iż będą dążyły do nowelizacji zarówno ustawy Prawo lotnicze jak i rozporządzenia dot. ubezpieczeń OC. Konieczne są bowiem zmiany zapisów dotyczących wyłączenia od odpowiedzialności firm ubezpieczeniowych dla sytuacji, w których dochodzi do incydentu z naruszeniem prawa lotniczego przez operatora. Poszkodowany nie powinien mimo wszystko być pozbawiony możliwości wypłaty sumy gwarancyjnej, która może być potrzebna np. na koszty leczenia.

Omawiane zmiany porządkują zasady odpowiedzialności operatorów dronów i wymagają od nich większej dbałości o zgodność działań z przepisami. W praktyce nowe regulacje mają poprawić bezpieczeństwo lotów i lepiej chronić osoby poszkodowane, choć ich działanie zależy jeszcze od zapowiadanych doprecyzowań w przepisach.

Zachęcam do śledzenia kolejnych publikacji na blogu NaviGate, aby być na bieżąco z nadchodzącymi zmianami i aktualizacjami dotyczącymi ubezpieczeń OC.