{"id":2993,"date":"2025-05-28T15:25:22","date_gmt":"2025-05-28T13:25:22","guid":{"rendered":"https:\/\/navigate.pl\/blog\/?p=2993"},"modified":"2025-07-10T13:36:09","modified_gmt":"2025-07-10T11:36:09","slug":"jak-latac-dronem-ktory-nie-ma-nadanej-klasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/navigate.pl\/blog\/jak-latac-dronem-ktory-nie-ma-nadanej-klasy\/","title":{"rendered":"Jak lata\u0107 dronem, kt\u00f3ry nie ma nadanej klasy?"},"content":{"rendered":"
\n

Opublikowano 28.05.2025<\/p>\n

\n

Informacje zawarte w artykule s\u0105 aktualne na dzie\u0144 publikacji. Ze wzgl\u0119du na dynamiczny charakter przepis\u00f3w, tre\u015bci te mog\u0105 z czasem utraci\u0107 wa\u017cno\u015b\u0107. Dok\u0142adamy wszelkich stara\u0144, aby regularnie weryfikowa\u0107 i aktualizowa\u0107 publikowane materia\u0142y, jednak nie mo\u017cemy zagwarantowa\u0107 ich pe\u0142nej zgodno\u015bci ze stanem prawnym w danym momencie. W przypadku w\u0105tpliwo\u015bci lub potrzeby uzyskania dodatkowych informacji prosimy o kontakt: marketing@navigate.pl<\/a>.<\/p>\n

Wszelkie prawa autorskie do niniejszego artyku\u0142u s\u0105 w ca\u0142o\u015bci zastrze\u017cone. Wy\u0142\u0105cznym w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tkowych praw autorskich jest firma NaviGate sp. z o.o., ul. Wadowicka 8A, 30-415 Krak\u00f3w, www.navigate.pl<\/a>. Jakiekolwiek wykorzystanie wymaga uprzedniej pisemnej zgody w\u0142a\u015bciciela praw.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n

Opublikowano 28.05.2025<\/p>\n

\n

Informacje zawarte w artykule s\u0105 aktualne na dzie\u0144 publikacji. Ze wzgl\u0119du na dynamiczny charakter przepis\u00f3w, tre\u015bci te mog\u0105 z czasem utraci\u0107 wa\u017cno\u015b\u0107. Dok\u0142adamy wszelkich stara\u0144, aby regularnie weryfikowa\u0107 i aktualizowa\u0107 publikowane materia\u0142y, jednak nie mo\u017cemy zagwarantowa\u0107 ich pe\u0142nej zgodno\u015bci ze stanem prawnym w danym momencie. W przypadku w\u0105tpliwo\u015bci lub potrzeby uzyskania dodatkowych informacji prosimy o kontakt: marketing@navigate.pl<\/a>.<\/p>\n

Wszelkie prawa autorskie do niniejszego artyku\u0142u s\u0105 w ca\u0142o\u015bci zastrze\u017cone. Wy\u0142\u0105cznym w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tkowych praw autorskich jest firma NaviGate sp. z o.o., ul. Wadowicka 8A, 30-415 Krak\u00f3w, www.navigate.pl<\/a>. Jakiekolwiek wykorzystanie wymaga uprzedniej pisemnej zgody w\u0142a\u015bciciela praw.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Od 1 stycznia 2024 r. na terenie Unii Europejskiej zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 przepisy, kt\u00f3re wymagaj\u0105, by ka\u017cdy nowy dron wprowadzany na rynek europejski mia\u0142 nadan\u0105 klas\u0119 od C0 do C6 – w zale\u017cno\u015bci od jego zastosowania. Nie oznacza to jednak, \u017ce starsze drony, wprowadzone do sprzeda\u017cy wcze\u015bniej, nie mog\u0105 by\u0107 ju\u017c u\u017cytkowane. Zasady lot\u00f3w tzw. \u201elegacy drones\u201d zosta\u0142y do\u015b\u0107 mocno ograniczone. W niniejszym artykule wyja\u015bnimy: jak mo\u017cna nimi legalnie lata\u0107 i z jakimi ograniczeniami si\u0119 to wi\u0105\u017ce.<\/p>\n

W poprzednim artykule<\/a> zosta\u0142y om\u00f3wione wszystkie aktualnie dost\u0119pne klasy dron\u00f3w C0-C6. Klasy od C0 do C4 s\u0105 dedykowane do kategorii \u201eotwartej\u201d, natomiast klasy C5 i C6 \u2013 do kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d, w konkretnych tzw. scenariuszach standardowych: STS-01<\/a> (drony klasy C5) i STS-02<\/a> (drony klasy C6).<\/p>\n

Aktualnie na rynku dost\u0119pnych jest kilkadziesi\u0105t system\u00f3w BSP z nadan\u0105 klas\u0105. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 one pojawia\u0107 ju\u017c przed rokiem 2024 r. a wytyczne dotycz\u0105ce technicznych wymog\u00f3w dla tych system\u00f3w dost\u0119pne s\u0105 ju\u017c od 2019 r., wraz z og\u0142oszeniem tre\u015bci rozporz\u0105dzenia delegowanego 2019\/945. Poniewa\u017c proces \u201ecertyfikacji\u201d nowych modeli dron\u00f3w do og\u0142oszonych klas C0-C6 jest czasoch\u0142onny i bywa kosztowny dla producent\u00f3w, przez kolejne 2-3 lata od daty wej\u015bcia rozporz\u0105dzenia w \u017cycie (31.12.2020 r.) na rynku wci\u0105\u017c dost\u0119pne by\u0142y w sprzeda\u017cy systemy BSP bez nadanej klasy, kt\u00f3re legalnie i powszechnie mo\u017cna by\u0142o wykorzystywa\u0107 bez wi\u0119kszych ogranicze\u0144 w stosunku do dron\u00f3w z klas\u0105. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 z pocz\u0105tkiem 2024 r. gdy zako\u0144czy\u0142 si\u0119 okres przej\u015bciowy dla kategorii \u201eotwartej\u201d operacji, a operatorzy zyskali mo\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 do europejskich scenariuszy standardowych STS-01 i STS-02. Wraz z tymi przepisami wszed\u0142 obowi\u0105zek wprowadzania na rynek UE modeli dron\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 nadan\u0105 klas\u0119 C0-C6. Wszystkie inne BSP nie b\u0119d\u0105ce zarazem w\u0142asnymi konstrukcjami do u\u017cytku prywatnego, dla odr\u00f3\u017cnienia zacz\u0119to nazywa\u0107 \u201elegacy drones\u201d. Przepisy i zasady lot\u00f3w, kt\u00f3re je obowi\u0105zuj\u0105 \u2013 tak jak w przypadku dron\u00f3w z klas\u0105 \u2013 s\u0105 zawarte w rozporz\u0105dzeniu wykonawczym 2019\/947.<\/p>\n

\"\"
\n\"\"<\/p>\n

Jak sprawdzi\u0107 czy dron ma nadan\u0105 klas\u0119?<\/h2>\n

Najbardziej oczywistym sposobem jest sprawdzenie, czy dron zosta\u0142 oznaczony etykiet\u0105 jednej z klas (C0-C6). Ka\u017cdy dron z klas\u0105 powinien mie\u0107 na swojej obudowie znak zgodny z wzorem opublikowanym w rozporz\u0105dzeniu delegowanym 2019\/945:<\/p>\n

\"\"
\n\"\"<\/p>\n

Podobne oznaczenia mo\u017cna znale\u017a\u0107 na opakowaniu drona, je\u015bli takowe posiadamy, jak r\u00f3wnie\u017c na deklaracjach zgodno\u015bci dla danego modelu (\u201eEU Declaration of Conformity\u201d<\/em>) \u2013 dokumentach udost\u0119pnianych przez producenta system\u00f3w BSP np. https:\/\/www.dji.com\/pl\/euro-compliance<\/a>.<\/p>\n

Drony bez klasy w kategorii \u201eotwartej\u201d<\/h2>\n

Wykonywanie lot\u00f3w dronami bez klasy w kategorii otwartej reguluje Artyku\u0142 20 z rozporz\u0105dzenia wykonawczego 2019\/947. Na podstawie tego artyku\u0142u: drony, kt\u00f3re nie s\u0105 zgodne z rozporz\u0105dzeniem delegowanym 2019\/945 (czyli nie maj\u0105 nadanej klasy C0-C6), mog\u0105 dalej by\u0107 eksploatowane, je\u017celi wprowadzono je do obrotu przed 1 stycznia 2024 r., na nast\u0119puj\u0105cych warunkach:<\/p>\n

    \n
  1. a) w podkategorii A1 kategorii \u201eotwartej\u201d, pod warunkiem, \u017ce bezza\u0142ogowy statek powietrzny ma maksymaln\u0105 mas\u0119 startow\u0105 wynosz\u0105c\u0105 mniej ni\u017c 250 g wraz z obci\u0105\u017ceniem u\u017cytkowym;<\/li>\n
  2. b) w podkategorii A3 kategorii \u201eotwartej\u201d, pod warunkiem, \u017ce bezza\u0142ogowy statek powietrzny ma maksymaln\u0105 mas\u0119 startow\u0105 wynosz\u0105c\u0105 mniej ni\u017c 25 kg wraz z paliwem i obci\u0105\u017ceniem u\u017cytkowym.<\/li>\n<\/ol>\n

    Powy\u017csze oznacza, \u017ce drony l\u017cejsze ni\u017c 250 g mog\u0105 lata\u0107 na zasadach podkategorii A1 tak, jak drony z klas\u0105 C0-C1 lub drony zbudowane do u\u017cytku prywatnego o wadze < 250g, natomiast drony bez klasy ci\u0119\u017csze ni\u017c 250 g i zarazem nie przekraczaj\u0105ce 25 kg, mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane jedynie w podkategorii A3 (minimum 150 m w poziomie od zabudowy i minimum 30 m w poziomie od os\u00f3b postronnych). Zatem u\u017cytkownicy dron\u00f3w bez klasy w kategorii \u201eotwartej\u201d spotykaj\u0105 si\u0119 z do\u015b\u0107 znacz\u0105cym ograniczeniem w przypadku gdy BSP swoj\u0105 wag\u0105 przekracza 250 g \u2013 nie mog\u0105 wykona\u0107 lotu w obszarach zurbanizowanych, co mo\u017ce stanowi\u0107 istotn\u0105 barier\u0119 dla wielu operator\u00f3w. W takich sytuacjach rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 wykonanie operacji w kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d.<\/p>\n

    Drony bez klasy w kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d<\/h2>\n

    Kategoria \u201eszczeg\u00f3lna\u201d otwiera wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania dron\u00f3w, kt\u00f3re nie maj\u0105 nadanej klasy. Przewiduje ona dwie \u015bcie\u017cki, cho\u0107 nie s\u0105 one zale\u017cne od podstawowego parametru branego pod uwag\u0119 w kategorii \u201eotwartej\u201d, czyli wagi drona.<\/p>\n

    Do ko\u0144ca 2025 r. drony bez klasy mo\u017cna u\u017cywa\u0107 do operacji na zasadach tzw. krajowych scenariuszy standardowych NSTS. Scenariusze te zosta\u0142y opublikowane z ko\u0144cem 2020 r. w formie Wytycznych Prezesa ULC, a nast\u0119pnie kilkukrotnie aktualizowane. Wraz z wej\u015bciem nowelizacji ustawy Prawo lotnicze (Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy \u2013 Prawo lotnicze oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 27 lutego br.) powsta\u0142 obowi\u0105zek publikacji krajowych scenariuszy standardowych w rozporz\u0105dzeniu do tej ustawy. Projekt tego rozporz\u0105dzenia z 14 kwietnia 2025 r. trafi\u0142 do konsultacji i mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119, i\u017c rozporz\u0105dzenie wejdzie w \u017cycie w po\u0142owie 2025 r.<\/p>\n

    Krajowe scenariusze standardowe znane od ponad 4 lat zak\u0142adaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystywania dron\u00f3w nie spe\u0142niaj\u0105cych zapis\u00f3w rozporz\u0105dzenia delegowanego 2019\/945. Niestety mo\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 przez operatora systemu BSP, kt\u00f3ry chcia\u0142by wykonywa\u0107 operacje na podstawie tych scenariuszy, sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz z ko\u0144cem 2023 r. a same krajowe scenariusze standardowe NSTS przestan\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 z ko\u0144cem tego roku (2025 r.). To oznacza, \u017ce jeszcze przez p\u00f3\u0142 roku operatorzy, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadczenia do NSTS do ko\u0144ca 2023 r. b\u0119d\u0105 mogli z nich korzysta\u0107, a tym samym wykorzystywa\u0107 drony bez klasy na zasadach danego scenariusza. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla europejskich scenariuszy STS nie ma mo\u017cliwo\u015bci u\u017cywania \u201elegacy drones\u201d \u2013 w STS-01 jest obowi\u0105zek stosowania systemu BSP klasy C5, a w STS-02 \u2013 systemu klasy C6.<\/p>\n

    \"\"
    \n\"\"<\/p>\n

    Druga opcja u\u017cywania dron\u00f3w bez klasy w kategorii szczeg\u00f3lnej to wyst\u0105pienie z wnioskiem do Prezesa Urz\u0119du Lotnictwa Cywilnego o zezwolenie na operacj\u0119 po uprzednim przeprowadzeniu analizy ryzyka metod\u0105 SORA. Operator ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania obowi\u0105zuj\u0105cych PDRA \u2013 predefiniowanych ocen ryzyka, lub wykona\u0107 tak\u0105 ocen\u0119 od pocz\u0105tku, krok po kroku, wykorzystuj\u0105c metodologi\u0119 SORA. W obydwu tych przypadkach klasa drona nie ma znaczenia, bo nie jest wymagana a sama ocena ryzyka wykazuje, czy zaproponowany do wykorzystania system BSP jest bezpieczny dla danej operacji. Nie oznacza to, \u017ce nie obowi\u0105zuj\u0105 \u017cadne wymogi techniczne \u2013 s\u0105 one konkretnie okre\u015blone w PDRA, natomiast w przypadku pe\u0142nej analizy metod\u0105 SORA operator sam proponuje techniczne \u015brodki stosowane dla operacji (np. system FTS, spadochron ratunkowy itp.), kt\u00f3re zapewni\u0105 odpowiednie zabezpieczenie.<\/p>\n

    Przewag\u0105 kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d nad kategori\u0105 \u201eotwart\u0105\u201d w kontek\u015bcie lot\u00f3w dronami bez klasy jest fakt, i\u017c pozwala ona na wykorzystanie du\u017co wi\u0119kszych i ci\u0119\u017cszych (MTOM powy\u017cej 25 kg) dron\u00f3w ni\u017c jest to dopuszczalne w kategorii \u201eotwartej\u201d. Mog\u0105 to by\u0107 np. operacje ci\u0119\u017ckimi dronami rolniczymi DJI Agras lub transportowymi DJI FlyCart. Kategoria \u201eszczeg\u00f3lna\u201d daje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 operacji powy\u017cej 120 m nad ziemi\u0105 i poza zasi\u0119g wzroku (na zasadach BVLOS), co w kategorii \u201eotwartej\u201d nie jest mo\u017cliwe z ma\u0142ymi wyj\u0105tkami (np. lot\u00f3w w pobli\u017cu sztucznych przeszk\u00f3d wy\u017cszych ni\u017c 105 m).<\/p>\n

    Uprawnienia pilota na drony bez klasy<\/h2>\n

    Uprawnienia do pilotowania dron\u00f3w bez klasy s\u0105 zale\u017cne od kategorii operacji oraz rodzaju drona, kt\u00f3ry b\u0119dzie wykorzystywany do operacji.<\/p>\n

    W przypadku planowanych operacji w kategorii \u201eotwartej\u201d pilot powinien przej\u015b\u0107 szkolenie i zda\u0107 egzamin on-line do podkategorii A1\/A3 \u2013 jest to jedno wsp\u00f3lne uprawnienie do obydwu podkategorii.<\/p>\n

    W przypadku lot\u00f3w w kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d b\u0119d\u0105 to uprawnienia do poszczeg\u00f3lnych NSTS, je\u015bli operator ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonywania operacji na zasadach krajowych scenariuszy. Je\u015bli jednak operator zamierza wnioskowa\u0107 o zezwolenia na operacje poza scenariuszami i po przeprowadzeniu oceny ryzyka (metod\u0105 PDRA lub SORA), pilotowi mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107 uprawnienia do NSTS lub do STS, nawet je\u015bli dron wykorzystany do operacji nie ma klasy. Uprawnienia te wydawane s\u0105 na BSP o MTOM do 25 kg, w przypadku uprawnie\u0144 do NSTS ma znaczenie jeszcze fakt, czy jest to wielowirnikowiec, sta\u0142op\u0142at czy \u015bmig\u0142owiec. W sytuacji, gdy pilot planuje u\u017cy\u0107 znacznie ci\u0119\u017cszej maszyny (wspomniane drony z serii DJI Agras lub DJI FlyCart), to Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego wydaj\u0105cy zezwolenie w drodze decyzji administracyjnej, mo\u017ce wskaza\u0107 dodatkowe kompetencje konieczne do nabycia przez pilot\u00f3w \u2013 np. ponadprogramowe przeszkolenie na operacje BSP o masie 100 kg. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce uprawnienia pilota do kategorii \u201eszczeg\u00f3lnej\u201d b\u0119d\u0105 podstawowym wymogiem do takich operacji.<\/p>\n

    Konwersja na drony z klas\u0105 C0-C6 i przysz\u0142o\u015b\u0107 \u201elegacy drones\u201d<\/h2>\n

    Obowi\u0105zuj\u0105ce prawo europejskie dla BSP d\u0105\u017cy do ujednolicenia zasad stosowania system\u00f3w BSP, a cz\u0119\u015bci\u0105 tego procesu jest standaryzacja samych dron\u00f3w poprzez wprowadzone klasy C0-C6. Rozporz\u0105dzenie wykonawcze 2019\/947 nie zak\u0142ada ca\u0142kowitego wycofania ich z rynku poprzez zapisy prawa, ale i tak nast\u0105pi to w naturalny rynkowy spos\u00f3b. Producenci wprowadzaj\u0105cy do powszechnego obrotu nowe modele dron\u00f3w pocz\u0105wszy od 2024 r. maj\u0105 obowi\u0105zek uprzedniego nadania im klasy C0-C6. Jednocze\u015bnie starsze modele system\u00f3w BSP przestaj\u0105 by\u0107 produkowane i wspierane, s\u0105 zast\u0119powane przez nowsze rozwi\u0105zania i tym samym w naturalny spos\u00f3b znikaj\u0105 z obrotu.<\/p>\n

    Posiadacze \u201elegacy drones\u201d maj\u0105 zatem do wyboru zasadniczo trzy \u015bcie\u017cki. Mog\u0105 wykorzystywa\u0107 je dop\u00f3ki s\u0105 sprawne technicznie, a ograniczenia zwi\u0105zane z ich u\u017cywaniem s\u0105 akceptowalne dla operatora. Drugie rozwi\u0105zanie jest silnie zwi\u0105zane z posiadanym modelem BSP, bowiem dla niekt\u00f3rych modeli dron\u00f3w wprowadzonych na rynek bez klasy (przed 2024 r.) producent przewidzia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nadania klasy po spe\u0142nieniu wymaga\u0144 technicznych opisanych w rozporz\u0105dzeniu delegowanym 2019\/945. Popularne modele DJI Enterprise, kt\u00f3re dosta\u0142y tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 to:<\/p>\n